W ostatnich latach kolejki wąskotorowe przeważnie pełniły rolę atrakcji turystycznej. Sytuacja ta może jednak ulec zmianie za sprawą przygotowywanego przez Ministerstwo Infrastruktury projektu nowelizacji przepisów, które mają na celu wskrzeszenie roli wąskotorówek jako istotnego środka lokalnego transportu publicznego.
Informacje podane przez portal Prawo.pl wskazują, że w planach jest umocnienie pozycji wąskotorówek, by nie były one traktowane wyłącznie jako obiekty zabytkowe czy sezonowe atrakcje, ale również by mogły funkcjonować jako część codziennego życia lokalnych społeczności, oferując regularne połączenia.
Obecnie w Polsce działa około 25–26 przewoźników wąskotorowych, którzy obsługują łącznie ponad 900 tysięcy pasażerów rocznie. Choć liczby te mogą wydawać się niskie, inwestycje takie jak Krośnicka Kolej Wąskotorowa czy “Pogórzanin” z Przeworska pokazują, że istnieją możliwości rozwoju. Całkowita długość użytkowanych torów wąskotorowych wynosi 439 kilometrów, z największym zagęszczeniem w Wielkopolsce.
Zapowiadane zmiany legislacyjne obejmują między innymi ustawę o transporcie kolejowym z 2003 roku oraz ustawę o Funduszu Kolejowym. Planowane jest wprowadzenie mechanizmu dofinansowania na podstawie tzw. pociągokilometru. Dofinansowanie miałoby także obejmować zakup i modernizację taboru, który w wielu wypadkach jest przestarzały i wymaga odnowienia.
Nowością ma być także wprowadzenie możliwości składania wniosków o ustalenie lokalizacji linii kolejowej przez spółki samorządowe, co do tej pory było przywilejem wyłącznie PKP Polskich Linii Kolejowych, Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz jednostek samorządu. Prawo.pl podkreśla, że będzie to kluczowe w celu usprawnienia procesów remontowych i modernizacyjnych.
Pod względem transportu, wąskotorówki mają potencjał włączenia się do systemów transportu publicznego, szczególnie w miejscach generujących duży ruch. Infrastruktura umożliwia prędkości pociągów na poziomie 60-80 km/h. Inspiracje płyną z takich krajów jak Szwajcaria, Włochy czy Hiszpania, gdzie wąskotorówki są integralną częścią codziennego transportu publicznego.
W kontekście planowanych zmian ministerstwo chce także ulepszyć system wymiany informacji na temat incydentów kolejowych, poprzez utworzenie Generatora Informacji Bezpieczeństwa Kolejowego, który będzie stanowił platformę elektroniczną do gromadzenia danych, dostępną dla przewoźników i organów nadzoru.
Jeśli działania te dojdą do skutku, możliwe, że już niebawem będziemy świadkami prawdziwej renesansu kolei wąskotorowych w Polsce, które znów staną się codziennym środkiem przemieszczania się, a nie tylko turystyczną atrakcją.
