Po zakończeniu II wojny światowej na ziemię stargardzką przybyło kilka rodzin Tatarów polskich. Zamieszkali w Stargardzie i Słodkowie. Podczas akcji przesiedleńczej do Słodkowa trafiły rodziny Bajraszewskich, Safarewiczów oraz dwie rodziny, z których jedna pisała się Półtorzycki, a druga Połtorzycki.

Bajraszewscy i Półtorzyccy pochodzili z majątku Olszymowo w powiecie wołkowyskim, będącym do 1939 r. częścią województwa białostockiego. Natomiast rodzina Safarewiczów pochodziła z Nowogródka. Najstarszy z nich Selim Safarewicz był imamem tamtejszego meczetu i przewodniczącym gminy muzułmańskiej oraz wchodził w okresie międzywojennym w skład Rady Miejskiej Nowogródka. Wkrótce rodzina Safarewiczów przeniosła się do Wrocławia, a po nich wyjechała rodzina Bajraszewskich, których żyjący potomkowie mieszkają w Szczecinie i Gdańsku. Zmarła w 1953 r. Aminia primo voto Woronowicz secundo voto Smolska de domo Szynkewicz (fotografia nagrobka w załączeniu) już jako wdowa posiadająca dwóch synów i córkę była żoną imama meczetu w Słonimiu w byłym województwie nowogródzkim Kambera Smolskiego, który zmarł podczas II wojny światowej.

Reklama

Syn Aminii Smolskiej, Ali Ismaił Woronowicz, był imamem miasta stołecznego Warszawy ukończył studia orientalistyczne na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza we Lwowie i uzupełniające na Uniwersytecie Al-Azhar w Kairze, drugi z synów Mustafa ożenił się z Tatarką w Wilnie i tam pozostał po wojnie. W Słodkowie mieszkała z córką Heleną żoną Konstantego Półtorzyckiego oraz wnukami Chalikiem i Alim. Mogiła Aminii Smolskiej jako jedyna muzułmańska na suchańskim cmentarzu, budziła spore zainteresowanie, po ekshumacji wiele lat temu jej szczątki spoczęły na muzułmańskim cmentarzu – Mizarze w Kruszynianach w województwie Podlaskim, gdzie pochowana jest córka Helena, zięć Konstanty Półtorzycki i inni krewni.

W Słodkowie pozostała rodzina Połtorzyckich. Urodzony w 1938 r. Ibrahim Połtorzycki syn Lucjana i Felicji z Safarewiczów w latach 50-tych był nauczycielem i wychowawcą w suchańskiej Szkole Podstawowej. Przez tych, którzy go znali, a z którymi rozmawiałem określany był jako niezwykle miły i ujmujący człowiek. Zmarł 18 maja 2017 r. podobnie jak Aminia Smolska pochowany został na Mizarze w Kruszynianach na Podlasiu.

W opracowaniu, z którego korzystałem obie rodziny podane są nazwiskiem Półtorzyccy jednak wg ksiąg meldunkowych jak i ze wspomnień Pan Ibrahim często poprawiał, że nazywa się Połtorzycki i takie nazwisko widnieje na nagrobku jego oraz żony i rodziców. Natomiast nazwisko Półtorzycki występuje na nagrobkach Heleny (córki Aminii Smolskiej), męża Konstantego i ich synów. Fotografie Pana Ibrahima Połtorzyckiego z klasą w suchańskiej szkole oraz płytą jego nagrobka zmieściłem w komentarzu.

Zbigniew Stacharski

Na fotografii z 1959 r. mogiła Aminii Smolskiej na cmentarzu komunalnym w Suchaniu. W opisie wykorzystano fragmenty opracowania Aleksandra Miśkiewicza – O ludności pochodzenia tatarskiego na Pomorzu Zachodnim. Stargardia IX (2014) str. 249-258. Fotografia pochodzi ze zbiorów autora.