24 czerwca 1243 roku Stargard otrzymał prawa miejskie od księcia Barnima I. Nadanie praw miejskich stanowiło formalne uznanie osady za miasto i stworzyło podstawy do samorządu miejskiego, rozwoju gospodarki oraz rozbudowy instytucji miejskich.
Początkowo Stargard funkcjonował na podstawie prawa magdeburskiego, które regulowało m.in. organizację władz miejskich, sądownictwo i zasady prowadzenia rynku. W 1292 roku miasto przyjęło prawo lubeckie. Prawo lubeckie, powszechne w miastach hanzeatyckich, ułatwiało współpracę prawną i handlową między miastami stosującymi ten system, co w praktyce sprzyjało intensyfikacji wymiany handlowej i szybszemu rozwojowi miejskich struktur gospodarczych.
Z okazji 783 urodzin naszego miasta przypominamy ciekawostki opracowane przez prof. Marcina Majewskiego, dyrektora Muzeum Archeologiczno-Historycznego.
24 czerwca 1243 roku Stargard otrzymał magdeburskie prawo miejskie z rąk księcia szczecińskiego Barnima I (ok. 1210–1278). Obszar nowego miasta powiększono w końcu XIII stulecia, włączając dawny gród z podgrodziami w granicę nowego ośrodka, który na przełomie XIII i XIV w. otoczono w całości murami obronnymi. Wyznaczono w ten sposób granice jednego z ważniejszych późnośredniowiecznych miast księstwa pomorskiego.
Było to uwieńczenie procesu budowy stargardzkiego ośrodka osadniczego, który jako prawdopodobnie siedziba kasztelańska, wymieniony został w bulli papieża Innocentego II z 1140 r. wraz z innymi ważnymi ośrodkami pomorskimi. W 1219 r. znamy ze źródeł urzędników grodowych, do których należał Wojsław ze Stargardu i jego brat Unimka. Ich aktywność widoczna jest również przy potwierdzeniu dóbr joannitom przez księcia Barnima I w 1229 r., gdzie wśród świadków wystąpił wspomniany wcześniej Wojsław, a także jego bracia: Przybynka, Jakub i Wawrzyniec. Wiadomości źródłowe o możnych stargardzkich pokrywają się z czasem realizacji nowej linii umocnień grodu zlokalizowanego pomiędzy ramionami rzeki Iny, co ma miejsce właśnie w pierwszej połowie XIII w.
Zapewne wskutek intensywnego rozwoju kasztelańskiego ośrodka grodowego osadnictwem objęto w końcowej fazie XII w. również zachodni brzeg Iny (na zachód od dzisiejszego Kanału Młyńskiego).
