Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył kary na spółki działające na rynku odnawialnych źródeł energii (OZE) za stosowanie praktyk sprzedażowych i postanowień umownych uznanych za niezgodne z prawem. W decyzjach wskazano m.in. praktyki wprowadzające klientów w błąd, stosowanie form reklamy przypominającej korespondencję urzędową oraz klauzule umowne utrudniające dochodzenie praw przez konsumentów.

Praktyki reklamowe: Polska Energia Grupa Kapitałowa
W materiałach reklamowych Polska Energia Grupa Kapitałowa stosowała druki stylizowane na oficjalne pisma — czarno-białe, z formalnymi nagłówkami typu „Ogłoszenie” czy „Zawiadomienie” oraz z czerwonym nadrukiem „Zawiadomienie dla mieszkańców gminy” na kopertach. Według ustaleń UOKiK taki sposób prezentacji mógł wprowadzać odbiorców w błąd, sugerując pochodzenie dokumentu od urzędu lub dystrybutora energii, podczas gdy był to element kampanii sprzedażowej.

Reklama

Uzasadnienie interwencji

UOKiK podkreślił, że instalacje OZE są dla wielu gospodarstw domowych istotną inwestycją, wymagającą wydatków rzędu dziesiątek tysięcy złotych, a przedsiębiorcy powinni ponosić odpowiedzialność zarówno za jakość produktów, jak i za przejrzystość sprzedaży. W ocenie Prezesa UOKiK Tomasza Chróstnego niedopuszczalne są praktyki polegające na sprzedaży „strachem i presją” oraz formułowanie umów tak, by przerzucały ryzyko i koszty na konsumentów. „Instalacje OZE wymagają od konsumentów wyłożenia dziesiątek tysięcy złotych, a od przedsiębiorców pełnej odpowiedzialności – zarówno za jakość produktu, jak i za uczciwy sposób sprzedaży oraz przejrzyste warunki umowy. Niedopuszczalne jest sprzedawanie fotowoltaiki strachem i presją oraz pisanie umów tak, by ryzyko i koszty zawsze zostawały po stronie konsumenta” — wskazał Chróstny.

W materiałach reklamowych pojawiały się również alarmistyczne komunikaty o rzekomych, nieuchronnych podwyżkach cen energii „nawet o 300–400 proc.”. UOKiK zwraca uwagę, że reklamy nie zawierały źródeł ani istotnego kontekstu (np. rozwiązań osłonowych), a w rzeczywistości według danych realny wzrost cen energii dla gospodarstw domowych w latach 2022–2024 wyniósł niespełna 33%.

Niedozwolone i nieprecyzyjne klauzule: Energia dla Pokoleń

Wzorce umów stosowane przez spółkę Energia dla Pokoleń zawierały klauzule, które zdaniem Urzędu mogły ograniczać możliwość dochodzenia przez konsumentów realizacji umowy, w tym egzekwowania terminów montażu. Problemem były nieprecyzyjne sformułowania, takie jak „niekorzystne warunki atmosferyczne”, które uniemożliwiały jednoznaczną ocenę, czy opóźnienie wynika z nadzwyczajnych okoliczności, czy z niedopełnienia obowiązków wykonawcy. UOKiK zwracał też uwagę na postanowienia zastrzegające, że firma nie gwarantuje poziomu produkcji energii ani wielkości oszczędności, mimo że w materiałach sprzedażowych prezentowano konkretne wyliczenia i wizualizacje.

W toku postępowania analizowano także reklamację dotyczącą montażu innego modelu kluczowego elementu instalacji niż ten przedstawiony w projekcie; spółka argumentowała, że wizualizacja była wyłącznie poglądowa, a nie integralną częścią umowy.

Wzorce umów spółki Nasz Prąd

UOKiK prowadzi postępowanie dotyczące wzorców umów stosowanych przez spółkę Nasz Prąd. Wątpliwości budziło m.in. postanowienie przewidujące, że jeżeli nieruchomość nie będzie przygotowana do rozpoczęcia prac, a sytuacja nie zmieni się w ciągu dwóch godzin, spółka może obciążyć klienta kosztem dojazdu w wysokości 1 000 zł za każdy dzień zwłoki. Urząd zwrócił uwagę na brak precyzji w definicji „przygotowania” nieruchomości, co mogło skutkować naliczaniem wysokich kar wobec konsumentów bez jasnych kryteriów oceny.

Nałożone kary i status postępowań

Prezes UOKiK nałożył łącznie 7 033 289 zł kar na spółki oraz 387 000 zł na osoby zarządzające. Rozbicie kar przedstawia się następująco:

  • Energia dla Pokoleń: 6 129 221 zł; odpowiedzialność osobistą ponieśli Jadwiga Kurkiewicz (138 000 zł), Marcin Janosz (80 000 zł) oraz Kacper Kruk (69 000 zł).
  • Polska Energia Grupa Kapitałowa: 904 068 zł; osoby zarządzające — Jolanta Iwona Kubiczek oraz Adriana Małgorzata Kałuża — zostały ukarane po 50 000 zł każda.

Decyzje Urzędu są nieprawomocne; spółki złożyły odwołania do sądu. UOKiK podkreślił, że to kolejne jego działania wobec podmiotów z sektora OZE — wcześniej na spółkę Sunday Polska została nałożona kara, a Urząd kwestionował również postanowienia wykorzystywane przez Polska Energia Grupa Kapitałowa i Am Eco Energy.

Konsekwencje dla rynku i konsumentów

Decyzje UOKiK sygnalizują, że regulator zwraca szczególną uwagę na praktyki sprzedażowe oraz na treść wzorców umów w sektorze OZE. Dla konsumentów oznacza to, że w procesie inwestycji w fotowoltaikę lub pompę ciepła istotne jest dokładne zapoznanie się z umową, weryfikacja klauzul dotyczących terminów realizacji, parametrów instalacji oraz kar umownych. Dla przedsiębiorców wyniki postępowania wskazują na konieczność stosowania przejrzystych, precyzyjnych i zgodnych z prawem praktyk marketingowych oraz umownych.

Przeczytaj też: