Samorządy w Polsce napotykają na poważne wyzwania finansowe w procesie zarządzania placówkami szpitalnymi, szczególnie tych powiatowych. Wzrost kosztów, niestabilność w kontraktowaniu świadczeń zdrowotnych, przewlekłe opóźnienia w płatnościach oraz rosnące obciążenia budżetów lokalnych – to aktualne problemy, z którymi zmagają się samorządy.
Obecna sytuacja finansowa szpitali w całym kraju jest coraz bardziej trudna do utrzymania. Do 14 lutego 2025 roku szpitale oczekują na rozliczenie tzw. nadwykonań przez Narodowy Fundusz Zdrowia, mając nadzieję na otrzymanie ponad 4,5 mld zł, które są niezbędne dla ich funkcjonowania.
Deficyt budżetu NFZ w 2025 roku może wynieść nawet 13 mld zł, a w 2026 roku prognozowany jest na około 23 mld zł. Taka sytuacja grozi kolejnymi opóźnieniami płatności dla szpitali, skrajnym ograniczeniem finansowania i brakiem stabilności w umowach.
Marta Nowacka, prezes Związku Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego, alarmuje, że od 2022 roku systematycznie nasila się problem nieterminowych płatności i braku rocznych umów. Bez możliwości planowania budżetu placówki balansują na granicy upadłości, utrzymując się głównie dzięki wsparciu samorządu.
Problemem jest utrata płynności finansowej przez szpitale, a samorządy mają ograniczone możliwości dofinansowania. Nieuzyskanie stabilnych środków z NFZ może skutkować ograniczeniem działalności medycznej i bezpośrednim wpływem na dostęp pacjentów do usług zdrowotnych.
Powołując się na przykład szpitala powiatowego w Pyrzycach, obserwujemy wieloletni problem zadłużania się lokalnych władz w celu ratowania tych placówek. Rozwiązaniom doraźnym, jak pożyczki na pokrycie długów, brakuje długotrwałej strategii i mogą prowadzić do pochłaniania funduszy z innych sektorów publicznych.
Eksperci wskazują na potrzebę zrównoważonej konsolidacji systemu opieki zdrowotnej, zachowując przy tym ostrożność, aby reformy były przemyślane i nie wprowadzane w stanie desperacji finansowej. Samorządy powinny w tej sytuacji działać z wyjątkową rozwagą, by nie doprowadzić do ograniczeń w działalności szpitalnej czy nawet ich upadłości.
