Echa decyzji podjętej na ostatniej sesji Rady Miejskiej w Stargardzie, dotyczącej uchylenia uchwały sprzeciwiającej się lokowaniu migrantów, nadal rezonują w lokalnej opinii publicznej. Prezydent miasta, Rafał Zając, opublikował oświadczenie w związku z kontrowersyjnym głosowaniem. Uchwała sprzeciwu była w mocy od czerwca ubiegłego roku i jej uchylenie wywołało szereg reakcji, w tym od parlamentarzysty Dariusza Mateckiego.
Oświadczenie prezydenta Rafała Zająca poniżej:
Poseł Matecki zareagował na marcową sesję, podczas której doszło do uchylenia uchwały, skierowaniem petycji do prezydenta i radnych. W dokumencie podnosi kwestię przeprowadzenia lokalnego referendum dotyczącego kwestii lokowania migrantów i utworzenia Centrum Integracji Cudzoziemców w Stargardzie. Matecki podkreśla, że decyzja o uchyleniu uchwały zapadła bez szerokiej debaty i została utrzymywana w tajemnicy aż do ostatniej chwili, co w jego ocenie mogło naruszać standardy demokratycznej procedury i ograniczyć możliwości współuczestnictwa mieszkańców w procesie decyzyjnym.
Treść petycji poniżej:
PETYCJA do Prezydenta Miasta Stargard
w sprawie przeprowadzenia referendum lokalnego dotyczącego lokowania migrantów oraz utworzenia Centrum Integracji Cudzoziemców w Stargardzie
Szanowny Panie Prezydencie,
działając jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, a jednocześnie przedstawiciel środowiska społecznego zaangażowanego w sprawy mieszkańców Pomorza Zachodniego, kieruję do Pana niniejszą petycję w sprawie podjęcia działań zmierzających do przeprowadzenia referendum lokalnego dotyczącego kluczowych dla mieszkańców Stargardu kwestii związanych z polityką migracyjną.
Przedmiotem petycji jest zwrócenie się do Pana Prezydenta o podjęcie inicjatywy zmierzającej do przeprowadzenia referendum, w którym mieszkańcy Stargardu mogliby jednoznacznie wypowiedzieć się w dwóch fundamentalnych sprawach:
- czy są za lokowaniem na terenie miasta Stargard cudzoziemców w ramach mechanizmów migracyjnych, w tym osób nielegalnie przekraczających granicę państwa i ubiegających się o azyl,
- czy są za utworzeniem na terenie miasta Stargard Centrum Integracji Cudzoziemców, stanowiącego zaplecze instytucjonalne dla obsługi i integracji migrantów.
Uzasadnienie
W czerwcu 2025 roku Rada Miejska w Stargardzie – głosami zarówno radnych związanych z Panem Prezydentem, jak i radnych innych ugrupowań – przyjęła uchwałę będącą efektem inicjatywy obywatelskiej mieszkańców. Uchwała ta wyrażała jednoznaczny sprzeciw wobec ewentualnego lokowania na terenie miasta ośrodków dla nielegalnych migrantów oraz wobec angażowania zasobów samorządu w działania związane z ich obsługą.
W uzasadnieniu tej uchwały wskazano szereg istotnych argumentów, w tym: obawy o bezpieczeństwo mieszkańców, ryzyko napięć społecznych, negatywne doświadczenia państw Europy Zachodniej w zakresie masowej migracji, konieczność ochrony jakości życia lokalnej społeczności, sprzeciw wobec udziału samorządu w tworzeniu infrastruktury dla migrantów.
Uchwała ta była wyrazem woli mieszkańców oraz przejawem realizacji podstawowych zasad demokracji lokalnej, w tym instytucji inicjatywy obywatelskiej.
Z ogromnym niepokojem należy jednak odnotować, że w marcu 2026 roku Rada Miejska w Stargardzie uchyliła tę uchwałę – i to w trybie, który budzi poważne wątpliwości co do standardów demokratycznych.
Sesja została zwołana w trybie nadzwyczajnym, z minimalnym wyprzedzeniem, co uniemożliwiło mieszkańcom realne przygotowanie się do udziału w obradach. Następnie podjęto decyzję o procedowaniu uchwały bez przeprowadzenia jakiejkolwiek debaty.
W praktyce oznaczało to: brak możliwości zabrania głosu przez mieszkańców – w tym autorów inicjatywy obywatelskiej, brak realnej dyskusji wśród radnych, brak możliwości przedstawienia argumentów przez zainteresowane strony, – podjęcie decyzji bez wysłuchania lokalnej społeczności.
Taki sposób procedowania należy uznać za sprzeczny z duchem demokracji lokalnej oraz zasadą partycypacji obywatelskiej.
W szczególności należy podkreślić, że uchylona uchwała była wynikiem bezpośredniego zaangażowania mieszkańców, którzy zebrali podpisy i w sposób aktywny uczestniczyli w procesie decyzyjnym. Tym bardziej niezrozumiałe jest pominięcie ich głosu na etapie jej uchylania.
Dodatkowo należy wskazać, że decyzja o uchyleniu uchwały zapadła w kontekście szerszych procesów politycznych, w tym wdrażania rozwiązań związanych z polityką migracyjną na poziomie Unii Europejskiej, w tym tworzenia Centrów Integracji Cudzoziemców finansowanych ze środków europejskich.
W opinii wielu mieszkańców rodzi to uzasadnione obawy, że decyzje podejmowane na poziomie lokalnym mogą być wynikiem presji zewnętrznej, a nie rzeczywistej woli społeczności lokalnej.
W tej sytuacji jedynym uczciwym i demokratycznym rozwiązaniem jest bezpośrednie zapytanie mieszkańców o ich stanowisko.
Referendum lokalne stanowi najwyższą formę demokracji bezpośredniej i pozwala w sposób jednoznaczny rozstrzygnąć kwestie budzące istotne kontrowersje społeczne.
Zwracam uwagę, że: sprawa dotyczy bezpieczeństwa mieszkańców, kierunku rozwoju miasta, wykorzystania zasobów samorządu, decyzji o charakterze długofalowym i nieodwracalnym.
W związku z powyższym zasadne jest, aby decyzja w tej sprawie została podjęta bezpośrednio przez mieszkańców Stargardu.
Wniosek
Wnoszę o podjęcie przez Pana Prezydenta działań zmierzających do: zainicjowania procedury przeprowadzenia referendum lokalnego w sprawach wskazanych w niniejszej petycji, przedstawienia Radzie Miejskiej projektu uchwały w tej sprawie, zapewnienia mieszkańcom możliwości swobodnego i nieskrępowanego wyrażenia swojej opinii.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Matecki
Poseł na Sejm RP Prezes Fundacji Ośrodek Monitorowania Antypolonizmu
Prezydent Rafał Zając oraz członkowie Rady Miejskiej nie skomentowali jeszcze inicjatywy skierowanej przez Dariusza Mateckiego.