Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało wprowadzenie istotnych zmian w systemie oceniania uczniów w Polsce. Od pierwszego kwietnia 2026 roku w szkołach ma być stosowana tzw. ocena funkcjonalna, która ma pomóc w lepszym zrozumieniu codziennego funkcjonowania uczniów, ich potrzeb i trudności, jak również ich kompetencji społecznych i emocjonalnych.
Zmiana, pierwotnie planowana do wprowadzenia w roku szkolnym 2025/2026, została opóźniona, aby zapewnić szkołom dostatecznie dużo czasu na przygotowanie się do nowego systemu, zarówno pod względem organizacyjnym, jak i merytorycznym.
Nowa ocena ma charakter bardziej diagnostyczny niż klasyfikacyjny. Zamiast porównywania wyników uczniów, skupia się na rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb i możliwości dzieci. Ocena ta będzie odnosiła się do funkcjonowania ucznia w środowisku szkolnym, jego relacji z innymi uczniami, komunikacji, samodzielności i codziennych sytuacji.
Mimo wprowadzenia oceny funkcjonalnej, nie przewiduje się, aby miała ona wpływ na promocję uczniów do kolejnych klas. Oceny szkolne i egzaminy pozostaną niezmienione. Jednakże nowe narzędzie oceny ma wspomóc pracę nauczycieli oraz specjalistów i pozwolić na wcześniejszą interwencję w przypadku problemów rozwojowych, emocjonalnych czy społecznych.
Ocena funkcjonalna będzie dotyczyć każdego ucznia, niezależnie od formalnie rozpoznanych potrzeb edukacyjnych czy niepełnosprawności. Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazuje, że każde dziecko może mieć obszary wymagające wsparcia, a szkoła powinna posiadać odpowiednie narzędzia do zaplanowania tego wsparcia.
W ramach nowego systemu nauczyciele będą korzystać z ujednoliconego kwestionariusza, który posłuży do oceny wielu aspektów szkolnej codzienności ucznia. Resort edukacji planuje stopniowe wprowadzanie oceny funkcjonalnej, co ma zapewnić odpowiedni czas na szkolenie kadry, przygotowanie procedur oraz informowanie rodziców o nowym podejściu do oceny uczniów.
Zmiana ta jest częścią szerszych dążeń do reformy polskiej edukacji, mających na celu zwiększenie nacisku na kompetencje społeczne i praktyczne uczniów oraz ich rozwój emocjonalny, wykraczający poza wyniki testów i egzaminów.
