System kaucyjny miał uprościć zwroty opakowań i przyspieszyć obsługę klientów. Po 6 miesiącach funkcjonowania pojawiają się jednak sygnały o problemach organizacyjnych i technicznych, które skłoniły władze do zapowiedzi kontroli w punktach sprzedaży.
Główne zgłaszane problemy
Formy zwrotu kaucji: w licznych placówkach klienci otrzymują wydruki‑bony, które można zrealizować jedynie przy kolejnych zakupach. W praktyce oznacza to, że zamiast natychmiastowego zwrotu gotówki klient musi ponownie wydatkować środki w tym samym sklepie. Ograniczona dostępność automatów: część sklepów nadal nie dysponuje automatami do przyjmowania opakowań, które miały odciążyć obsługę ręczną. Awarie i odrzucania: konsumenci zgłaszają awarie urządzeń, odrzucanie wybranych opakowań oraz problemy techniczne wydłużające czas obsługi. Kolejki przy obsłudze ręcznej: tam, gdzie automaty nie działają lub ich brakuje, zwroty obsługiwane są ręcznie, co powoduje wydłużone kolejki i czas oczekiwania.
Stan prawny i rozbieżności praktyczne
Obowiązujące przepisy przewidują, że kaucja powinna być zwracana w formie pieniężnej. Bony stanowią rozwiązanie techniczne, a nie równoważną formę rozliczenia. Zgłaszane przez konsumentów praktyki wydawania bonów zamiast natychmiastowego zwrotu gotówki budzą wątpliwości co do zgodności działań niektórych punktów sprzedaży z obowiązującymi regulacjami.
Zakres zapowiedzianych kontroli
Inspektorzy mają przeprowadzić kontrole funkcjonowania systemu w sklepach, w szczególności w placówkach o większej powierzchni. Sprawdzane będą: przyjmowanie opakowań (zarówno przez automaty, jak i ręcznie), sposób zwrotu kaucji (czy następuje zwrot gotówki, czy wydawane są bony), dostępność i stan techniczny urządzeń do zwrotu opakowań, procedury obsługi klienta przy manualnym rozliczaniu zwrotów.
Możliwe wnioski i kolejne kroki
Po 6 miesiącach funkcjonowania część ekspertów i uczestników rynku ocenia, że system nadal przypomina rozwiązanie we wczesnej fazie wdrożenia. Kontrole mają ustalić, czy zgłaszane nieprawidłowości są charakterem incydentalnym, czy wynikają z szerszych braków w organizacji i infrastrukturze. W zależności od ustaleń inspekcji możliwe będą dalsze działania wykonawcze i egzekucyjne mające na celu zapewnienie zgodności praktyk sprzedażowych z obowiązującymi przepisami oraz poprawę dostępności i niezawodności urządzeń służących zwrotowi opakowań.
